Οι σύγχρονες κατασκευές επίπεδων στεγών που αντέχουν μεγάλα φορτία και είναι κατασκευασμένες από οπλισμένο σκυρόδεμα με υλικά θερμομονωτικά υψηλής απόδοσης και ανθεκτικά στην πίεση, καθώς και με στεγανοποίηση και αντιρριζικές μεμβράνες, προσφέρουν μια μεγάλη γκάμα δυνατοτήτων στην αρχιτεκτονική τοπίου των πράσινων στεγών. Ακόμη κι αν η αντοχή της στέγης σε μεγάλο φορτίο είναι περιορισμένη, συστήματα με ελαφριά στραγγιστικά στοιχεία αντί για βαριές πέτρινες ψηφίδες ή στρώσεις αμμοχάλικου, συνδυασμένα με ειδικά σχεδιασμένα συστήματα υποστρωμάτων μικρού πάχους, δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την σωστή εγκατάσταση μιας μεγάλης ποικιλίας φυτών πάνω στις στέγες, τα οποία θα έχουν διάρκεια και αντοχή στο χρόνο, εφ’ όσον φυσικά η εκτέλεση του σχεδιασμού και η συντήρηση πραγματοποιούνται με επαγγελματικό τρόπο.
Στο βιβλίο «Μοντέρνες τεχνικές επίπεδων στεγών –από την επίπεδη στέγη στον ταρατσόκηπο» που εκδόθηκε από τον Walter Zink το 1976, μια ολόκληρη σειρά ειδικών συμπεριλαμβανόμενων των Karl Gertis, Gunter Zimmermann, Heinz Gotze, Eberhand Hoch και Hans-Joachim Liesecke, περιέγραψαν την εξέλιξη των τεχνικών κατασκευής και διαμόρφωσης της επίπεδης και της πράσινης στέγης προς στο τέλος της δεκαετίας του 1970 στη Γερμανία.
![]() |
| Εικόνα 6. Ένα από τα πρώτα βιβλία περί τεχνολογίας Πράσινης Στέγης: «Μοντέρνες τεχνικές επίπεδων στεγών – από την επίπεδη στέγη στον ταρατσόκηπο» |
Από τις αρχές μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80, η σύνταξη των προδιαγραφών και των τεχνικών προτύπων ήταν επίσης αναγκαία και σκόπιμη. Πυροδοτούμενα και από το οικολογικό κίνημα, που είχε μόλις αρχίσει στη Γερμανία, οικολογικά συγκροτήματα που είχαν στέγες στρωμένες με γρασίδι, άρχισαν κυριολεκτικά να ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια. Παρ’ όλ’ αυτά, οι τεχνικές λεπτομέρειες της κατασκευής τους, άφηναν συχνά πολλά που έπρεπε να γίνουν.
Αυτός ήταν ουσιαστικά και ένας από τους λόγους που ο Σύλλογος των Γερμανικών Κηποτεχνών Στέγης διοργάνωσε δύο Διεθνή Συμπόσια Κηποτεχνών Ταρατσόκηπων στο έτος 1989, το ένα στο Baden και το άλλο στη Στουτγάρδη. Ακόμη και τότε, θέματα που έφερναν συγκρούσεις αφορούσαν σε πολεοδομικά μέτρα για παροχή κινήτρων και σε τεχνικά και νομικά προβλήματα, αλλά και προδιαγραφές και κατευθυντήριες γραμμές.
![]() |
| Εικόνα 7. Ανάμεσα στα θέματα συζήτησης του Διεθνούς Συμποσίου Κηποτεχνών Ταρατσόκηπων το 1989: προτάσεις για πυροπροστασία |
Σε αυτά τα συμπόσια, ο Peter Jagfeld (από το Ινστιτούτο Δοκιμών Υλικών FMPA στη Στουτγάρδη) και ο Dieter Rothe (από την εταιρεία πυρασφάλειας Wurttembergische Feuerversicherung AG) παρουσίασαν πρακτικές προστασίας από πυρκαγιά σε πράσινες στέγες για πρώτη φορά. Η συνεισφορές τους παρείχαν τη βάση για τις προτάσεις πυροπροστασίας από την ARGEBAU οι οποίες είναι ακόμη έγκυρες.
Συμπτωματικά, σε αυτά τα συμπόσια παρουσιάστηκαν τα πρώτα συστήματα διαμόρφωσης πράσινης στέγης όπου το θερμικό αποτέλεσμα μόνωσης επιτράπηκε να συμπεριληφθεί επίσημα ως συντελεστής θερμικής μόνωσης σύμφωνα με ανακοίνωση από το γερμανικό Υπουργείο Μεταφορών, Οικισμού και Πολεοδομίας. Αυτά τα συστήματα ακόμη δοκιμάζονται στο χρόνο, αλλά η ανακοίνωση έχει τώρα αντικατασταθεί από γενικές εγκρίσεις επιθεώρησης κτιρίων που εκδίδονται από το Γερμανικό Ινστιτούτο Μηχανικής Κτιρίων στο Βερολίνο.
Ανάπτυξη συστημάτων διαμόρφωσης πράσινων στεγών
Εν τω μεταξύ, ειδικά σχεδιασμένα συστήματα διαμόρφωσης πράσινων στεγών είναι διαθέσιμα σχεδόν για κάθε εφαρμογή, όπως για στέγες πάνω από υπόγειο παρκινγκ, πολυκατοικίες ή και μεγάλους βιομηχανικούς χώρους, αλλά και στέγες με κλίση 0˚ ή 30˚ και περισσότερο. Αυτά τα συστήματα διασφαλίζουν μια υγιή ισορροπία αέρα - νερού, είναι εύκολα στην επεξεργασία τους και σε μερικές περιπτώσεις περιλαμβάνουν ειδικές λειτουργίες όπως διάτμηση και αποικοδόμηση, επιπρόσθετη θερμομόνωση κτλ.
Παρ’ όλ’ αυτά, μερικές από τις εξελίξεις στη διαμόρφωση πράσινων στεγών κατά τη δεκαετία του ’80 δεν επικράτησαν, όπως η τοποθέτηση προ-φυτευτικών στοιχείων σε επίπεδες οροφές, μια ιδέα που είχε ως στόχο να καταστήσει πιο εύκολη για τους τεχνικούς στεγών, τη διαμόρφωση των πράσινων στεγών.
Παρά τις σημαντικές προόδους στη μηχανική –σήμερα υπάρχουν ποικίλα διαθέσιμα συστήματα που για παράδειγμα παρέχουν προστατευτικά στηθαία, λύσεις κιγκλιδωμάτων ή και υποδοχές για ηλιακούς συλλέκτες που δε διεισδύουν στην οροφή- η διαμόρφωση της στέγης ακόμη εξακολουθεί να απαιτεί προοδευτικούς σχεδιαστές και κατασκευαστές, αλλά και βασική κατανόηση όσον αφορά και τη δομή της στέγης και τη βλάστηση.
Εκτός από τα σχετικά πρότυπα και τις κατευθυντήριες οδηγίες, οι κλιματικές συνθήκες της εκάστοτε τοποθεσίας καθώς και οι απαιτήσεις του ιδιοκτήτη όσον αφορά τη βλάστηση και τη χρήση της στέγης, πρέπει εξίσου να λαμβάνονται υπόψη. Επιπλέον, οι τοπικές αρχές είναι πιθανό να εκδίδουν κανονισμούς που πρέπει να τηρούνται π.χ. σχετικά με την αποθήκευση του νερού, την αποστράγγιση ή το ελάχιστο δομικό πάχος της πράσινης στέγης, ενώ ζητήματα μπορούν να προκύψουν όσον αφορά την εγγύηση του ταρατσόκηπου.
Σήμερα, παρατηρείται ένας αυξανόμενος αριθμός νέων «καθηκόντων» των πράσινων στεγών. Αυτά τα καθήκοντα σχετίζονται με την αειφορία, τη διαχείριση των πόρων, της βιοποικιλότητας, των δυνατοτήτων εξοικονόμησης ενέργειας, τον συνδυασμό των πράσινων στεγών με ηλιακούς συλλέκτες ή την ενσωμάτωση των πράσινων στεγών σε έννοιες της διαχείρισης των υδάτων.
Η παραπάνω λίστα αποτελεί ένα ενδεικτικό τμήμα από το μεγάλο εύρος δυνατοτήτων που διακρίνει τις πράσινες στέγες. Στις μέρες μας, σχεδόν όλα τα ξακουστά αρχιτεκτονικά γραφεία αντιλαμβάνονται τις πράσινες στέγες ως ένα «φυσικό» και απαραίτητο κομμάτι που συμπεριλαμβάνουν στα σχέδιά τους.
Η πράσινη στέγη του μέλλοντος ήδη σχεδιάζεται και κατασκευάζεται
Ένα γνωστό γερμανικό έργο πράσινης στέγης είναι το νέο κτίριο της Norddeutsche Landesbank στο Hanover, όπου οι αρχιτέκτονες από τη Στουτγάρδη Behnisch & Partnet, εργαστήκαν μαζί με τους αρχιτέκτονες τοπίου από το Hanover, Καθ. Nagel και Schonhoff & Partner και ανέλαβαν τον σχεδιασμό όλων των στεγών του κτιρίου. Το κτίριο βραβεύτηκε με το “Lower Saxony State Prize for Architecture” για το έτος 2002. Ένα επιπλέον παράδειγμα αποτελεί το μεγαλύτερο σχολικό κέντρο στη Γερμανία που έχει πιστοποιηθεί ως παθητικό σπίτι, και πρόκειται για το κέντρο σχολείων στο Neckargemund, το οποίο άνοιξε το 2008. Οι σχολικές εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν από το αρχιτεκτονικό γραφείο Donning + Unterstab στο Rastatt και σε αυτές, η κατασκευή των πράσινων στεγών λήφθηκε υπόψη στους υπολογισμούς για θερμομόνωση αλλά συνδυάστηκε και με μεγάλα φωτοβολταϊκά συστήματα. Στα εγκαίνια του σχολείου, ο Πρόεδρος και Υπουργός του Baden – Wurttemberg, Gunther Oettinger, επαίνεσε στον λόγο του την καινοτόμο σύλληψη του νέου σχολικού κέντρου και τόνισε πως αυτό το έργο θα αποτελέσει πρότυπο για μελλοντικά έργα δημοτικών κτιρίων.
Το νέο κτίριο που προστέθηκε στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου στο Warsaw είναι επίσης ενδεικτικό του πως θα είναι η αρχιτεκτονική των πράσινων στεγών στο μέλλον. Το κτιριακό συγκρότημα που σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονες Marek Budzynski, Zbigniew Badowski και Adam Kowalewski και ολοκληρώθηκε το 2000, διαθέτει περισσότερα από 6000 τ.μ. πράσινης στέγης που επικοινωνούν μεταξύ τους με γέφυρες και μπορούν να επισκεφτούν από το κοινό. Σκάλα με κλίση 30˚, η οποία έχει βλάστηση ανάμεσα στα σκαλοπάτια, οδηγεί πάνω στη στέγη. Τις στέγες της βιβλιοθήκης τις επισκέπτεται πολύς κόσμος, αφού έχουν και εξαιρετική θέα στο κοντινό ποτάμι Vistula. Επίσης οι στέγες είναι πολύ δημοφιλείς και ως φόντο για φωτογραφίες από νεόνυμφους.
Τα 10 στρέμματα πράσινης στέγης στην Ακαδημία των Επιστημών Καλιφόρνιας, που σχεδιάστηκαν από τον Renzo Piano και εγκαινιάστηκαν το Σεπτέμβριο του 2008 και είναι μερικώς προσβάσιμα, εξάπτουν εξίσου τη φαντασία των επισκεπτών.
Με έκταση πάνω από 30.000 τ.μ., οι ταρατσόκηποι του εμπορικού κέντρου “Meydan” που σχεδιάστηκαν από το Λονδρέζικο αρχιτεκτονικό γραφείο “Foreign Office Architects” (FOA), στην περιοχή Umraniye Κωνσταντινούπολης (από τη μεριά της Ασίας), παρέχουν ακόμη πιο μεγάλο χώρο και δίνουν περισσότερο την εμπειρία του εντατικού τύπου ταρατσόκηπου. Το νέο χαρακτηριστικό του εμπορικού κέντρου Meydan είναι ότι τα 50 καταστήματα, εστιατόρια και καφέ που διαθέτει, έχουν χωριστεί σε 5 ξεχωριστούς «κόσμους» γύρω από την κεντρική «εμπορική πλατεία». Ένα άλλο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου εμπορικού κέντρου είναι η ασυνήθιστη αρχιτεκτονική που συνδέεται με ειδική μηχανική. Οι περιοχές των στεγών έχουν σχεδιαστεί ως φυσικά λιβάδια και είναι μερικώς προσβάσιμες. Ανάμεσα σε ξεχωριστά κτίρια υπάρχουν ομαλές μεταβάσεις, ενώ το συγκρότημα διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα γεωθερμικά συστήματα στην Ευρώπη με περισσότερους από 200 ανιχνευτές σε βάθος 150μ. Το να εγκατασταθεί η βλάστηση πάνω σε πτυχωτές και σε κάποιες περιπτώσεις με μεγάλη κλίση, επιφάνειες της στέγης, αποτέλεσε ιδιαίτερη πρόκληση για τον αρχιτέκτονα τοπίου. Λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές χρήσεις και καταστάσεις σε διαφορετικά τμήματα της στέγης - 16 στρ. στέγης μη προσβάσιμα, 1,25 στρ. προσβάσιμα, 11,9 στρ. επιφάνειας στέγης με κλίση έως 25˚ και 1,5 στρ. στέγης με απότομη κλίση μεγαλύτερη των 40˚- χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα διαφορετικά συστήματα διαμόρφωσης πράσινης στέγης. Αυτά εγκαταστάθηκαν στο χρονικό διάστημα Μαρτίου - Αυγούστου του 2007.
Ένα από τα μεγαλύτερα κτιριακά συγκροτήματα πράσινης στέγης που δημιουργήθηκαν ποτέ αποτελεί και το «οικονομικό τετράγωνο» Banco de Santandar στη Δ. Μαδρίτη. Ο αρχιτέκτονας Norman Foster σχεδίασε πράσινες στέγες απλού εντατικού τύπου και για τα 13 κτίρια που συμπεριλαμβάνονται στο τετράγωνο – τα περισσότερα είναι γραφεία αλλά υπάρχει κι ένα ξενοδοχείο, ένα νηπιαγωγείο, ένα ιατρικό κέντρο, μια βιβλιοθήκη και μία λέσχη του γκολφ - οι οποίες φυσικά λόγω της σχετικά ξηρής αυτής περιοχής της Ισπανίας, πρέπει να ποτίζονται τακτικά. Ακόμη και οι περιοχές πάνω από τα διώροφα πάρκινγκ αυτοκινήτων δεξιά και αριστερά του κυρίαρχου κτιρίου – στου οποίου το αίθριο έχει εφαρμοστεί υπέροχη αρχιτεκτονική τοπίου – διαμορφώθηκαν με τη δημιουργία τετράγωνων νησιών με φυτά, που στο κέντρο τους φυτεύτηκε είτε κυπαρίσσι είτε δέντρο ελιάς. Η διαμόρφωση των πράσινων στεγών αυτού του κτιριακού συγκροτήματος ολοκληρώθηκε την περίοδο 2003 έως 2005. Συνολικά καταλαμβάνουν επιφάνεια 100 στρεμμάτων περίπου.
Η λίστα των έργων πράσινων στεγών που αξίζει να αναφερθούν, από γήπεδο καλαθοσφαίρισης σε στέγη εμπορικού κέντρου έως επίδειξη τετρακίνητων αυτοκινήτων σε παράρτημα της “Subaru” στη Σιγκαπούρη ή νέα πράσινη στέγη με κλίση 45˚ εγκαταστημένη σε πρώην κάστρο, μπορεί να επεκτείνεται συνεχώς. Η απαραίτητη τεχνολογία είναι διαθέσιμη και απλά πρέπει να χρησιμοποιηθεί καταλλήλως. Το μέλλον θα δείξει εάν η διαδικασία της τυποποίησης που αυτήν τη στιγμή έχει ξεκινήσει στην Ευρώπη, μπορεί να αποτελέσει συμβολή.
Αναδημοσίευση από το κείμενο του Roland Appl, Πρόεδρο Διεθνούς Ομίλου Πράσινης Στέγης (IGRA), Βερολίνο, από πρακτικά Παγκόσμιου Συνεδρίου Πράσινων Στεγών 2009 “Bringing Nature Back To Town”
Μετάφραση κειμένου από τη Ψαριανού Κατερίνα, Γεωπόνο – Αρχιτέκτονα Τοπίου (katerinapsar@hotmail.com)
Βιβλιογραφία
Ahrendt, Jana "Historische Grϋnd6cher: Ihr Entwicklungsgang bis ΖυΓ Erfindung des Eisenbetons'', Dissertation απ der τυ Berlin, Fakultαt ΥΙ, 2007, http://opus.kobν.de/tuberlin/νolltexte/2007/1477/
Αρρl, Roland, Fachartikel und Objektberichte Ζυ den Themen "Nord-LB Hannoνer'', (3/2003); "Βegrϋnυng geneigter D6cher'', (4/2004); "Nutzbel6ge auf Decken und D6chern'', (1/2005); ,)Nasserspiele auf D6chern'', (3/2007); "Meydan- Center, Istanbul" (1/2008); Dach + Grϋn, Yerlag Dieter Α. Kuberski, Stuttgart
Αρρl, Roland, Beitr6ge Ζυ den Grϋndαch-Κοngressen ίπ Portland (2004), Boston (2006), Minneapolis (2007) und Baltimore (2008), Green Roofs for Hea[thy Cities, Toronto, Kanada
Zink, Walter (Herausgeber), "Moderne Flach- dachtechnik - Yom Flachdach zum Dachgarten'', Forum Yerlag, 1976
"Grundsαtze fϋr Dαchbegrϋnυngen'Ί Forschungs- gesellschaft Landschaftsentwicklung Landschaftsbau e. V. (FLL), Βοππ, 1982 und 1984 "Dachg6rtnerrichtlinien'',DeutscherDachg6rtner Yerband e. V. (ΟΟΥ), Baden-Baden, 1985 und 1990
Tagungsb6nde zum 1. Internationalen Dachg6rtner-Symposium )/om Flachdach zum Dachgarten" ίπ Baden-Baden und zum 2. Internationalen Dachg6rtner-Symposium "Kiesd6cher werden Grϋnd6cher" ίπ Stuttgart, Deutscher Dachg6rtner Yerband e. V. (ΟΟΥ), Baden-Baden, 1989
Tagungsband .Ευτο Green Roof - Grϋnd6cher dauerhaft und sicher'', ZinCo GmbH Unterensingen, 1999
Tagungsband "Internationales Grϋndαch-SΥmΡοsίυm ίπ der Hunderwasser-Markthalle Altenrhein, Schweiz'', 5. Oktober 2001, Deutscher Dachg6rtner Yerband e. V. (ΟΟΥ)
Tagungsband "International Green Roof Congress'', 14.-15. September 2004, Νϋrtίngen, International
Green Roof Association, (IGRA) Planungshilfen Ζυ den Themen "Extensiνe Dachbe- grϋnυng'Ί "Intensiνe Dαchbegrϋnυng'Ί "Schr6gdach- Βegrϋnυng'Ί "Geh- und Fahrbel6ge auf D6chern'', "Absturzsicherung auf D6chern'', ZinCo GmbH, Unterensingen
Συμπτωματικά, σε αυτά τα συμπόσια παρουσιάστηκαν τα πρώτα συστήματα διαμόρφωσης πράσινης στέγης όπου το θερμικό αποτέλεσμα μόνωσης επιτράπηκε να συμπεριληφθεί επίσημα ως συντελεστής θερμικής μόνωσης σύμφωνα με ανακοίνωση από το γερμανικό Υπουργείο Μεταφορών, Οικισμού και Πολεοδομίας. Αυτά τα συστήματα ακόμη δοκιμάζονται στο χρόνο, αλλά η ανακοίνωση έχει τώρα αντικατασταθεί από γενικές εγκρίσεις επιθεώρησης κτιρίων που εκδίδονται από το Γερμανικό Ινστιτούτο Μηχανικής Κτιρίων στο Βερολίνο.
Ανάπτυξη συστημάτων διαμόρφωσης πράσινων στεγών
Εν τω μεταξύ, ειδικά σχεδιασμένα συστήματα διαμόρφωσης πράσινων στεγών είναι διαθέσιμα σχεδόν για κάθε εφαρμογή, όπως για στέγες πάνω από υπόγειο παρκινγκ, πολυκατοικίες ή και μεγάλους βιομηχανικούς χώρους, αλλά και στέγες με κλίση 0˚ ή 30˚ και περισσότερο. Αυτά τα συστήματα διασφαλίζουν μια υγιή ισορροπία αέρα - νερού, είναι εύκολα στην επεξεργασία τους και σε μερικές περιπτώσεις περιλαμβάνουν ειδικές λειτουργίες όπως διάτμηση και αποικοδόμηση, επιπρόσθετη θερμομόνωση κτλ.
Παρ’ όλ’ αυτά, μερικές από τις εξελίξεις στη διαμόρφωση πράσινων στεγών κατά τη δεκαετία του ’80 δεν επικράτησαν, όπως η τοποθέτηση προ-φυτευτικών στοιχείων σε επίπεδες οροφές, μια ιδέα που είχε ως στόχο να καταστήσει πιο εύκολη για τους τεχνικούς στεγών, τη διαμόρφωση των πράσινων στεγών.
Παρά τις σημαντικές προόδους στη μηχανική –σήμερα υπάρχουν ποικίλα διαθέσιμα συστήματα που για παράδειγμα παρέχουν προστατευτικά στηθαία, λύσεις κιγκλιδωμάτων ή και υποδοχές για ηλιακούς συλλέκτες που δε διεισδύουν στην οροφή- η διαμόρφωση της στέγης ακόμη εξακολουθεί να απαιτεί προοδευτικούς σχεδιαστές και κατασκευαστές, αλλά και βασική κατανόηση όσον αφορά και τη δομή της στέγης και τη βλάστηση.
Εκτός από τα σχετικά πρότυπα και τις κατευθυντήριες οδηγίες, οι κλιματικές συνθήκες της εκάστοτε τοποθεσίας καθώς και οι απαιτήσεις του ιδιοκτήτη όσον αφορά τη βλάστηση και τη χρήση της στέγης, πρέπει εξίσου να λαμβάνονται υπόψη. Επιπλέον, οι τοπικές αρχές είναι πιθανό να εκδίδουν κανονισμούς που πρέπει να τηρούνται π.χ. σχετικά με την αποθήκευση του νερού, την αποστράγγιση ή το ελάχιστο δομικό πάχος της πράσινης στέγης, ενώ ζητήματα μπορούν να προκύψουν όσον αφορά την εγγύηση του ταρατσόκηπου.
![]() |
| Εικόνα 8. Σε άριστη κατάσταση – 30 ετών ταρατσόκηπος στο Esslingen, Γερμανίας |
Σήμερα, παρατηρείται ένας αυξανόμενος αριθμός νέων «καθηκόντων» των πράσινων στεγών. Αυτά τα καθήκοντα σχετίζονται με την αειφορία, τη διαχείριση των πόρων, της βιοποικιλότητας, των δυνατοτήτων εξοικονόμησης ενέργειας, τον συνδυασμό των πράσινων στεγών με ηλιακούς συλλέκτες ή την ενσωμάτωση των πράσινων στεγών σε έννοιες της διαχείρισης των υδάτων.
Η παραπάνω λίστα αποτελεί ένα ενδεικτικό τμήμα από το μεγάλο εύρος δυνατοτήτων που διακρίνει τις πράσινες στέγες. Στις μέρες μας, σχεδόν όλα τα ξακουστά αρχιτεκτονικά γραφεία αντιλαμβάνονται τις πράσινες στέγες ως ένα «φυσικό» και απαραίτητο κομμάτι που συμπεριλαμβάνουν στα σχέδιά τους.
Η πράσινη στέγη του μέλλοντος ήδη σχεδιάζεται και κατασκευάζεται
Ένα γνωστό γερμανικό έργο πράσινης στέγης είναι το νέο κτίριο της Norddeutsche Landesbank στο Hanover, όπου οι αρχιτέκτονες από τη Στουτγάρδη Behnisch & Partnet, εργαστήκαν μαζί με τους αρχιτέκτονες τοπίου από το Hanover, Καθ. Nagel και Schonhoff & Partner και ανέλαβαν τον σχεδιασμό όλων των στεγών του κτιρίου. Το κτίριο βραβεύτηκε με το “Lower Saxony State Prize for Architecture” για το έτος 2002. Ένα επιπλέον παράδειγμα αποτελεί το μεγαλύτερο σχολικό κέντρο στη Γερμανία που έχει πιστοποιηθεί ως παθητικό σπίτι, και πρόκειται για το κέντρο σχολείων στο Neckargemund, το οποίο άνοιξε το 2008. Οι σχολικές εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν από το αρχιτεκτονικό γραφείο Donning + Unterstab στο Rastatt και σε αυτές, η κατασκευή των πράσινων στεγών λήφθηκε υπόψη στους υπολογισμούς για θερμομόνωση αλλά συνδυάστηκε και με μεγάλα φωτοβολταϊκά συστήματα. Στα εγκαίνια του σχολείου, ο Πρόεδρος και Υπουργός του Baden – Wurttemberg, Gunther Oettinger, επαίνεσε στον λόγο του την καινοτόμο σύλληψη του νέου σχολικού κέντρου και τόνισε πως αυτό το έργο θα αποτελέσει πρότυπο για μελλοντικά έργα δημοτικών κτιρίων.
Το νέο κτίριο που προστέθηκε στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου στο Warsaw είναι επίσης ενδεικτικό του πως θα είναι η αρχιτεκτονική των πράσινων στεγών στο μέλλον. Το κτιριακό συγκρότημα που σχεδιάστηκε από τους αρχιτέκτονες Marek Budzynski, Zbigniew Badowski και Adam Kowalewski και ολοκληρώθηκε το 2000, διαθέτει περισσότερα από 6000 τ.μ. πράσινης στέγης που επικοινωνούν μεταξύ τους με γέφυρες και μπορούν να επισκεφτούν από το κοινό. Σκάλα με κλίση 30˚, η οποία έχει βλάστηση ανάμεσα στα σκαλοπάτια, οδηγεί πάνω στη στέγη. Τις στέγες της βιβλιοθήκης τις επισκέπτεται πολύς κόσμος, αφού έχουν και εξαιρετική θέα στο κοντινό ποτάμι Vistula. Επίσης οι στέγες είναι πολύ δημοφιλείς και ως φόντο για φωτογραφίες από νεόνυμφους.
![]() |
| Εικόνα 9. Άξιος επίσκεψης – ο ταρατσόκηπος της βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Warsaw |
Τα 10 στρέμματα πράσινης στέγης στην Ακαδημία των Επιστημών Καλιφόρνιας, που σχεδιάστηκαν από τον Renzo Piano και εγκαινιάστηκαν το Σεπτέμβριο του 2008 και είναι μερικώς προσβάσιμα, εξάπτουν εξίσου τη φαντασία των επισκεπτών.
Με έκταση πάνω από 30.000 τ.μ., οι ταρατσόκηποι του εμπορικού κέντρου “Meydan” που σχεδιάστηκαν από το Λονδρέζικο αρχιτεκτονικό γραφείο “Foreign Office Architects” (FOA), στην περιοχή Umraniye Κωνσταντινούπολης (από τη μεριά της Ασίας), παρέχουν ακόμη πιο μεγάλο χώρο και δίνουν περισσότερο την εμπειρία του εντατικού τύπου ταρατσόκηπου. Το νέο χαρακτηριστικό του εμπορικού κέντρου Meydan είναι ότι τα 50 καταστήματα, εστιατόρια και καφέ που διαθέτει, έχουν χωριστεί σε 5 ξεχωριστούς «κόσμους» γύρω από την κεντρική «εμπορική πλατεία». Ένα άλλο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου εμπορικού κέντρου είναι η ασυνήθιστη αρχιτεκτονική που συνδέεται με ειδική μηχανική. Οι περιοχές των στεγών έχουν σχεδιαστεί ως φυσικά λιβάδια και είναι μερικώς προσβάσιμες. Ανάμεσα σε ξεχωριστά κτίρια υπάρχουν ομαλές μεταβάσεις, ενώ το συγκρότημα διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα γεωθερμικά συστήματα στην Ευρώπη με περισσότερους από 200 ανιχνευτές σε βάθος 150μ. Το να εγκατασταθεί η βλάστηση πάνω σε πτυχωτές και σε κάποιες περιπτώσεις με μεγάλη κλίση, επιφάνειες της στέγης, αποτέλεσε ιδιαίτερη πρόκληση για τον αρχιτέκτονα τοπίου. Λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές χρήσεις και καταστάσεις σε διαφορετικά τμήματα της στέγης - 16 στρ. στέγης μη προσβάσιμα, 1,25 στρ. προσβάσιμα, 11,9 στρ. επιφάνειας στέγης με κλίση έως 25˚ και 1,5 στρ. στέγης με απότομη κλίση μεγαλύτερη των 40˚- χρησιμοποιήθηκαν τέσσερα διαφορετικά συστήματα διαμόρφωσης πράσινης στέγης. Αυτά εγκαταστάθηκαν στο χρονικό διάστημα Μαρτίου - Αυγούστου του 2007.
![]() |
| Εικόνα 10. 30.000 τ.μ. διαμορφωμένου ταρατσόκηπου- Το εμπορικό κέντρο “Meydan” στην Κωνσταντινούπολη |
Ένα από τα μεγαλύτερα κτιριακά συγκροτήματα πράσινης στέγης που δημιουργήθηκαν ποτέ αποτελεί και το «οικονομικό τετράγωνο» Banco de Santandar στη Δ. Μαδρίτη. Ο αρχιτέκτονας Norman Foster σχεδίασε πράσινες στέγες απλού εντατικού τύπου και για τα 13 κτίρια που συμπεριλαμβάνονται στο τετράγωνο – τα περισσότερα είναι γραφεία αλλά υπάρχει κι ένα ξενοδοχείο, ένα νηπιαγωγείο, ένα ιατρικό κέντρο, μια βιβλιοθήκη και μία λέσχη του γκολφ - οι οποίες φυσικά λόγω της σχετικά ξηρής αυτής περιοχής της Ισπανίας, πρέπει να ποτίζονται τακτικά. Ακόμη και οι περιοχές πάνω από τα διώροφα πάρκινγκ αυτοκινήτων δεξιά και αριστερά του κυρίαρχου κτιρίου – στου οποίου το αίθριο έχει εφαρμοστεί υπέροχη αρχιτεκτονική τοπίου – διαμορφώθηκαν με τη δημιουργία τετράγωνων νησιών με φυτά, που στο κέντρο τους φυτεύτηκε είτε κυπαρίσσι είτε δέντρο ελιάς. Η διαμόρφωση των πράσινων στεγών αυτού του κτιριακού συγκροτήματος ολοκληρώθηκε την περίοδο 2003 έως 2005. Συνολικά καταλαμβάνουν επιφάνεια 100 στρεμμάτων περίπου.
Η λίστα των έργων πράσινων στεγών που αξίζει να αναφερθούν, από γήπεδο καλαθοσφαίρισης σε στέγη εμπορικού κέντρου έως επίδειξη τετρακίνητων αυτοκινήτων σε παράρτημα της “Subaru” στη Σιγκαπούρη ή νέα πράσινη στέγη με κλίση 45˚ εγκαταστημένη σε πρώην κάστρο, μπορεί να επεκτείνεται συνεχώς. Η απαραίτητη τεχνολογία είναι διαθέσιμη και απλά πρέπει να χρησιμοποιηθεί καταλλήλως. Το μέλλον θα δείξει εάν η διαδικασία της τυποποίησης που αυτήν τη στιγμή έχει ξεκινήσει στην Ευρώπη, μπορεί να αποτελέσει συμβολή.
Αναδημοσίευση από το κείμενο του Roland Appl, Πρόεδρο Διεθνούς Ομίλου Πράσινης Στέγης (IGRA), Βερολίνο, από πρακτικά Παγκόσμιου Συνεδρίου Πράσινων Στεγών 2009 “Bringing Nature Back To Town”
Μετάφραση κειμένου από τη Ψαριανού Κατερίνα, Γεωπόνο – Αρχιτέκτονα Τοπίου (katerinapsar@hotmail.com)
Βιβλιογραφία
Ahrendt, Jana "Historische Grϋnd6cher: Ihr Entwicklungsgang bis ΖυΓ Erfindung des Eisenbetons'', Dissertation απ der τυ Berlin, Fakultαt ΥΙ, 2007, http://opus.kobν.de/tuberlin/νolltexte/2007/1477/
Αρρl, Roland, Fachartikel und Objektberichte Ζυ den Themen "Nord-LB Hannoνer'', (3/2003); "Βegrϋnυng geneigter D6cher'', (4/2004); "Nutzbel6ge auf Decken und D6chern'', (1/2005); ,)Nasserspiele auf D6chern'', (3/2007); "Meydan- Center, Istanbul" (1/2008); Dach + Grϋn, Yerlag Dieter Α. Kuberski, Stuttgart
Αρρl, Roland, Beitr6ge Ζυ den Grϋndαch-Κοngressen ίπ Portland (2004), Boston (2006), Minneapolis (2007) und Baltimore (2008), Green Roofs for Hea[thy Cities, Toronto, Kanada
Zink, Walter (Herausgeber), "Moderne Flach- dachtechnik - Yom Flachdach zum Dachgarten'', Forum Yerlag, 1976
"Grundsαtze fϋr Dαchbegrϋnυngen'Ί Forschungs- gesellschaft Landschaftsentwicklung Landschaftsbau e. V. (FLL), Βοππ, 1982 und 1984 "Dachg6rtnerrichtlinien'',DeutscherDachg6rtner Yerband e. V. (ΟΟΥ), Baden-Baden, 1985 und 1990
Tagungsb6nde zum 1. Internationalen Dachg6rtner-Symposium )/om Flachdach zum Dachgarten" ίπ Baden-Baden und zum 2. Internationalen Dachg6rtner-Symposium "Kiesd6cher werden Grϋnd6cher" ίπ Stuttgart, Deutscher Dachg6rtner Yerband e. V. (ΟΟΥ), Baden-Baden, 1989
Tagungsband .Ευτο Green Roof - Grϋnd6cher dauerhaft und sicher'', ZinCo GmbH Unterensingen, 1999
Tagungsband "Internationales Grϋndαch-SΥmΡοsίυm ίπ der Hunderwasser-Markthalle Altenrhein, Schweiz'', 5. Oktober 2001, Deutscher Dachg6rtner Yerband e. V. (ΟΟΥ)
Tagungsband "International Green Roof Congress'', 14.-15. September 2004, Νϋrtίngen, International
Green Roof Association, (IGRA) Planungshilfen Ζυ den Themen "Extensiνe Dachbe- grϋnυng'Ί "Intensiνe Dαchbegrϋnυng'Ί "Schr6gdach- Βegrϋnυng'Ί "Geh- und Fahrbel6ge auf D6chern'', "Absturzsicherung auf D6chern'', ZinCo GmbH, Unterensingen








Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου