Ένα νέο δάσος 800.000 δέντρα και θαμνώδη φυτά αλλάζουν το τοπίο σε μία από τις μεγαλύτερες πληγές για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία της Μακεδονίας. Από κρανίου τόπος, τα ανενεργά Μεταλλεία Αμιάντου Βόρειας Ελλάδας (ΜΑΒΕ) στο Ζιδάνι Κοζάνης μετατρέπονται σε πάρκο έκτασης 4.144 στρ με πεύκα, ακακίες, λυγαριές, δρυς, οξιές, μοσχοϊτιές, σφενδόνες και εκατοντάδες θάμνους. Πρόκειται για ένα από τα κορυφαία έργα περιβαλλοντικής αποκατάστασης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς η επικινδυνότητα του καρκινογόνου αμιάντου απαίτησε τη συμμετοχή ειδικών επιστημόνων από το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» στον σχεδιασμό και στις εργασίες, οι οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει. Οι χώροι υψηλής επικινδυνότητας περιλαμβάνουν 740 στρ όπου απετίθετο ο αμίαντος, 550 στρ του χώρου των μεταλλείων, καθώς 25 στρ. κτιριακών εγκαταστάσεων.
Το έργο περιβαλλοντικής αποκατάστασης συγχρηματοδοτήθηκε με 4,3 εκατ. ευρώ από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα LIFE, με τα οποία δημιουργήθηκε ο πρώτος χώρος υγειονομικής ταφής αμιάντου. Το έργο αυτό (συνολικού προϋπολογισμού: 13,95 εκ. ) περιλαμβάνει τη σταθεροποίηση των Αποθέσεων με τη δημιουργία βαθμίδων, τη διαμόρφωση του Μεταλλείου, την τοποθέτηση και διάστρωση φυτικής γης σε αυτά και εν συνεχεία τη φύτευση τους με κατάλληλα, για την περιοχή, είδη φυτών. Με τις εργασίες αυτές οι αποκατεστημένες περιοχές καθίστανται ασφαλείς ως προς τον αμίαντο.
Αναλυτικότερα:
*Δημιουργία βαθμίδων στις αποθέσεις (επιφάνεια 433 στρ, κεκλιμένη επιφάνεια 488 στρ, εκσκ. 2,2 εκ κμ)
*Διαμόρφωση μεταλλείου & οριζόντιων επιφανειών (450 στρ)
*Έργα αντιπλημμυρικής και αντιδιαβρωτικής προστασίας
*Διάστρωση φυτικής γης (350.000 κμ)
*Φυτοτεχνική αποκατάσταση (360.000 δενδρύλλια, 150.000 μοσχεύματα, 630 κιλά σπόροι)
*Αυτόματο αρδευτικό δίκτυο (μήκος 430 χλμ)
*Μέτρα ασφάλειας των κατασκευών
*Μέτρα υγιεινής και προστασίας των εργαζομένων
 |
| Άποψη της περιοχής των ΜΑΒΕ. Στο κέντρο της φωτογραφίας φαίνεται η ήδη αποκατεστημένη περιοχή, ενώ αριστερά βρίσκονται περιοχές σε διάφορα στάδια αποκατάστασης |
Οι χώροι αποκατάστασης εντάσσονται στις εξής ενότητες:
Αποκατάσταση Αποθέσεων:
Περιλαμβάνει την ολοκλήρωση της αποκατάστασης των αποθέσεων του εργοστασίου (τμήμα Β' οριζόντια επιφάνεια 102,1 στρ), καθώς και την αποκατάσταση των υπολοίπων αποθέσεων μέχρι αυτών του Μεταλλείου (τμήμα Γ' οριζόντια επιφάνεια 330,8 στρ), καλύπτοντας συνολική οριζόντια επιφάνεια 432,9 στρ (κεκλιμένη διαμορφούμενη επιφάνεια 487,8 στρ). Η διαμόρφωση των πρανών των αποθέσεων γίνεται κατασκευάζοντας κύριες βαθμίδες πλάτους 8 ή 12 εκ. με κυρίαρχη μέση κλίση πρανών 1:2. Σε μικρή όμως έκταση για την διατήρηση υφιστάμενου στα ανάντη υψηλού δάσους, κατασκευάζονται μικρότερου ύψους πρανή με μέγιστη εσωτερική κλίση 1:1, όπου λαμβάνονται πρόσθετα αντιδιαβρωτικά μέτρα (σανιδοδέματα και κατάλληλες πυκνές φυτεύσεις)
 |
Άποψη των εργασιών αποκατάστασης των Αποθέσεων
|
Αποκατάσταση των οριζόντιων επιφανειών: Περιλαμβάνει οριζόντιες επιφάνειες τόσο μέσα στα πατάρια του Μεταλλείου, ως διευρύνσεις αυτών, αλλά και σε μεγαλύτερες επιφάνειες εκτός των παταριών ή στα όρια του Μεταλλείου και έχουν συνολική επιφάνεια 257,9 στρ.
 |
| Άποψη των εργασιών αποκατάστασης των Οριζοντίων Επιφανειών |
Αποκατάσταση του Μεταλλείου: Περιλαμβάνει τις αποκαταστάσεις των κύριων δρόμων του Μεταλλείου (71,7 στρ) των παταριών εκμετάλλευσης του Μεταλλείου (117,5 στρ) και των υπόλοιπων χώρων του Μεταλλείου (πρανή και πατάρια χωρίς πρόσβαση). Στα πατάρια εκμετάλλευσης και στους κύριους δρόμους του Μεταλλείου, στις εξωτερικές και εσωτερικές ζώνες (85,9 στρ εκατέρωθεν των λωρίδων κυκλοφορίας) τοποθετείται φυτική γη και γίνεται φύτευση κατάλληλων ειδών. Οι λωρίδες κυκλοφορίες των παταριών και των ραμπών επιχώνονται με στείρα υλικά (61,8 στρ) και το κατάστρωμα των κύριων δρόμων κυκλοφορίας με κατάλληλα υλικά υπόβασης (45,8 στρ). Τέλος, στους υπόλοιπους χώρους του Μεταλλείου όπως τα πρανή και τα πατάρια χωρίς πρόσβαση τοποθετούνται διάσπαρτα μεμονωμένα δένδρα σε λάκκους επιχωμένους με φυτική γη (15.000 δένδρα).
 |
| Άποψη των εργασιών αποκατάστασης του Μεταλλείου |
Περιγραφή Περιοχής
Τα Μεταλλεία Αμιάντου Βορείου Ελλάδας (ΜΑΒΕ), βρίσκονται στην περιοχή Ζιδάνι (Νομός Κοζάνης -Δυτική Μακεδονία) που απέχει περίπου 40 χλμ από την πόλη της Κοζάνης. Σε απόσταση ενός χιλιομέτρου, διέρχεται ο ποταμός Αλιάκμονας στο σημείο που σχηματίζεται η τεχνητή λίμνη Πολυφύτου, εξαιτίας του ομώνυμου φράγματος. Σε ακτίνα μόλις 5 χλμ, βρίσκονται 4 χωριά με συνολικό πληθυσμό περίπου 1.800 κατοίκους.
 |
Χάρτης της ευρύτερης περιοχής των ΜΑΒΕ
|
Ο χώρος των ΜΑΒΕ καταλαμβάνει μια έκταση περίπου 4.135 στρ χωρίζεται σχηματικά σε 4 ενότητες που αποτελούνται από το Μεταλλείο, τις Αποθέσεις, τις Κτιριακές Εγκαταστάσεις και τους υπόλοιπους Υπαίθριους Χώρους.
Μεταλλείο: καλύπτει έκταση 335.000 τμ. Η εξόρυξη γινόταν στο ανοικτό μεταλλείο με τη χρήση εκρηκτικών εφαρμόζοντας τη μέθοδο των ορθών κλειστών βαθμίδων. Η διαδικασία της εξόρυξης είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας χοανοειδούς εκσκαφής, βάθους 180 μέτρων περίπου, με βαθμίδες ύψους 10 μέτρων και πλάτους 5 μέτρων. Στον πυθμένα του μεταλλείου έχει σχηματιστεί μια λίμνη που καλύπτει επιφάνεια περίπου 125 στρ.
Αποθέσεις: καταλαμβάνουν έκταση 532.000 τμ. Το υλικό των αποθέσεων προέρχεται από το εργοστάσιο (παραπροϊόντα επεξεργασίας αμιάντου) και από τα στείρα υλικά του ορυχείου. Ο συνολικός όγκος των αποθέσεων ανέρχεται σε 69.000.000 τόνους, ο οποίος σχηματίζει τεράστιους σωρούς, που είναι ορατοί από μεγάλη απόσταση και βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη του ενός χιλιομέτρου από τον ποταμό Αλιάκμονα. Εξαιτίας της μορφολογίας του εδάφους η εναπόθεση του στείρου υλικού δημιούργησε ένα ενιαίο πρανές ύψους 180 μ, χωρίς ενδιάμεσες βαθμίδες. Φαινόμενα κατολίσθησης και καθιζήσεις έχουν παρουσιαστεί επανειλημμένα, εξαιτίας του τεράστιου όγκου των αποθέσεων που συνδυάζεται με εξαιρετικά απότομες κλίσεις.
Κτιριακές Εγκαταστάσεις: καταλαμβάνουν έκταση 25.000 τμ (κτίρια Διοικητικών Υπηρεσιών, Παραγωγής και Βοηθητικών Χώρων) και η συνολική επιφάνεια των κτιρίων προσεγγίζει τα 44.000 τμ. Η μονάδα παραγωγής αποτελούνταν από το κτίριο πρωτογενούς θραύσης, το κτίριο ξήρανσης, το κτίριο μεταφοράς, τα τρία (3) σιλό υγρού μεταλλεύματος, έξι (6) σιλό ξηρού μεταλλεύματος, το κτίριο της κύριας επεξεργασίας, το κτίριο έτοιμου προϊόντος, το συγκρότημα κλειστών μεταφορικών ταινιών και το συγκρότημα ταινιοδρόμων απόθεσης. Το κτίριο των Διοικητικών Υπηρεσιών περιελάμβανε γραφεία και εργαστήρια, ενώ το κτίριο Βοηθητικών Εγκαταστάσεων αποτελούνταν από το μηχανουργείο, το ιατρείο, χώρους συνεστιάσεων, αποδυτήριων, εστιατόριο κ.λπ. Σε μικρή απόσταση από το κτίριο των γραφείων βρίσκεται ένας μικρός οικισμός με 17 προκατασκευασμένα σπίτια που χρησίμευαν ως μόνιμη ή προσωρινή κατοικία των εργαζομένων στα ΜΑΒΕ.
 |
| Άποψη του Εργοστασίου ΜΑΒΕ |
Υπόλοιπη επίπεδη έκταση: περίπου 3.500.000 τμ. Αξίζει να αναφερθεί ότι σε απόσταση 500 μ από το Μεταλλείο βρίσκεται Μοναστήρι του 17ου αιώνα (Μονή Ζιδανίου), που ελκύει πολλούς επισκέπτες από όλη την Ελλάδα όλο το χρόνο.
*πηγή: www.greenasbestosmine.gr, www.kala-nea.gr,
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου