Τετάρτη 16 Ιανουαρίου 2013

Η έννοια της τουριστικής φέρουσας ικανότητας και η διάκρισή της

 
Εναλλακτικές μορφές Τουρισμού

 

Η τουριστική φέρουσα ικανότητα (ΤΦΙ) είναι η πιο χρήσιμη έννοια για τον αειφόρο τουρισμό επειδή αναδεικνύει την αναγκαιότητα καθορισμού ορίων. Μπορεί να περιγραφεί ως η μέγιστη χρήση ενός τόπου η οποία δεν:
  • προκαλεί αρνητικές επιπτώσεις στους φυσικούς και πολιτιστικούς πόρους 
  • μειώνει την ικανοποίηση του επισκέπτη 
  • ασκεί αρνητικές επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία, οικονομία και πολιτισμό (Cocossis & Mexa 2004, McIntyre 1993).
 
Η ΤΦΙ διακρίνεται σε:
 
􀂃 Φυσική φέρουσα ικανότητα που αφορά τους περιορισμούς που θέτει ο ίδιος ο χώρος όπως είναι η έκταση του προορισμού, οι διαθέσιμοι δρόμοι και χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων, οι διαθέσιμοι χώροι υγειονομικής ταφής απορριμμάτων, η επάρκεια του δικτύου αποχέτευσης και του βιολογικού καθαρισμού, ο αριθμός των σκαφών που μπορεί να δεχτεί μια μαρίνα, κ.λπ.
􀂃 Οικολογική φέρουσα ικανότητα που αφορά τους περιορισμούς που τίθενται από την αναγκαιότητα διατήρησης των φυσικών πόρων, χαρακτηριστικών και βασικών λειτουργιών των οικοσυστημάτων. Πόσους επισκέπτες μπορεί π.χ. να δεχτεί ο υγρότοπος της λίμνης Κερκίνης πριν σημειωθεί μείωση στην ορνιθοπανίδα εξαιτίας της όχλησης από τους επισκέπτες; Πόσα σκάφη αναψυχής μπορεί να δεχτεί το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου πριν σημειωθεί όχληση στο κατεξοχήν προστατευόμενο είδος, την Caretta caretta αλλά και την ιχθυοπανίδα και τα λιβάδια Ποσειδωνίας της περιοχής;
􀂃 Οικονομική φέρουσα ικανότητα που αφορά την διατήρηση μιας ισορροπημένης οικονομίας στον τόπο και την αποφυγή εξάρτησης από μια «τουριστική μονοκαλλιέργεια». Ο συνήθης κίνδυνος είναι η σταδιακή αλλαγή χρήσεων γης προς όφελος του τουρισμού. Η δυνατότητα του τουρισμού να επιβιώνει ως ένας υγιής κλάδος της οικονομίας πρέπει επίσης να εξετάζεται υπό το πρίσμα της πολύ χρήσιμης έννοιας του κύκλου ζωής του προορισμού (Κομίλης 2001).
􀂃 Κοινωνική φέρουσα ικανότητα που αφορά τον αριθμό επισκεπτών που μπορεί να δεχτεί ένας προορισμός χωρίς να αλλοιωθεί η κοινωνική ταυτότητα και συνοχή και χωρίς να προκληθεί όχληση στους μόνιμους κατοίκους από τον συνωστισμό ή την εισαγωγή ξένων ηθών και συνηθειών. Ακραία περιστατικά βίας σε προορισμούς μαζικού τουρισμού ενισχύουν τη σημασία μιας πολιτικής πρόληψης της υπέρβασης της κοινωνικής φέρουσας ικανότητας.
􀂃 Ψυχολογική φέρουσα ικανότητα που αφορά την ανοχή των τουριστών στην συνωστισμό και τα επακόλουθά του. (Μanning στο WWF 2002)
 
Aς σημειωθεί ότι η παραπάνω κατηγοριοποίηση της ΤΦΙ απαντά σε πολλές παραλλαγές στη βιβλιογραφία, όπως και ο ορισμός και οι μέθοδοι μέτρησης της. Οι ορισμοί και οι κατηγοριοποιήσεις που δίνονται εδώ συνοψίζουν τις ευρύτερα διαδεδομένες χρήσεις της ορολογίας.
 
Είναι ζήτημα επιλογής και συνολικής εκτίμησης όλων των παραγόντων προκειμένου να αποφασιστεί εάν αξίζει η διεύρυνση της τουριστικής φέρουσας ικανότητας (ΤΦΙ) ενός τόπου. Αξίζει, π.χ. η κατασκευή νέων χώρων στάθμευσης αυτοκινήτων ή η εξασφάλιση περισσότερης γης για τουριστική ανάπτυξη; Οι απαντήσεις εξαρτώνται από την συνεκτίμηση των δεδομένων του τόπου. Σε μια προστατευόμενη περιοχή, π.χ., που επιδιώκει την ανάπτυξη του οικολογικού τουρισμού, κρίσιμη είναι η οικολογική φέρουσα ικανότητα. Σε μια περιοχή χωρίς ιδιαίτερη οικολογική αξία που στοχεύει στη ανάπτυξη του συνεδριακού τουρισμού, κρίσιμη μπορεί να είναι η φυσική, κοινωνική και οικονομική φέρουσα ικανότητα. Σε κάθε περίπτωση πρέπει η στόχευση στις Εναλλακτικές και Ειδικές Μορφές Τουρισμού (ΕΕΜΤ) να είναι υψηλού επιπέδου υπηρεσίες, καθώς αυτό επιζητεί το αντίστοιχο τουριστικό κοινό (Κοκκώσης & Τσάρτας 2001).
 
 
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου